რეგისტრაცია  /  პაროლის აღდგენა
კატეგორიები
სიახლეების გამოწერა
ბრძოლა ამიერკავკასიისთვის 1917-1921
ვალუტა:
ფასი: 21.00 GEL
ავტორი: ფირუზ ქაზემზადე
ენა: Georgian
ISBN: 9789941087011
გვერდები: 427
წონა: 0.500 kg
სტატუსი: არ არის გაყიდვაში
აღწერა:
ლეგენდის თანახმად, ზარათუშტრა ამიერკავკასიის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, აზერბაიჯანში დაიბადა, მარად უქრობი ცეცხლის მიწაზე.
საქართველოში სრულიად არ არსებობდა პირობები, რომელთაც მარქსი სოციალიზმის შენებისთვის აუცილებლად მიიჩნევდა, მაგრამ ქართველები სუბიექტური სოციალისტები იყვნენ და, ბუნებრივია, ყველაზე პროგრესული დასავლური თეორიის გავლენა ისე განიცადეს, რომ თან არას დაგიდევდნენ, მიესადაგებოდა თუ არა მისი მოთხოვნები მათი ქვეყნის პირობებს.
რაკი მარქსისტები და რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრები იყვნენ, ქართველი სოციალისტები, ბუნებრივია, ნაციონალიზმს უნდა დაპირისპირებოდნენ. თუ ქართველ არისტოკრატს სომეხი კაპიტალისტი მისი სომხობის გამო სძულდა, სოციალისტებს მისი სიძულვილი იმიტომ მიაჩნდათ სწორად, რომ ის კაპიტალისტი იყო. ისინი უარს ამბობდნენ, აგიტაცია გაეწიათ საქართველოს დამოუკიდებლობის იდეისთვის, ამაზე ოცნებაც კი არ მიაჩნდათ სწორად. ცნობილი მეცნიერი ნიკო მარი წერდა, რომ იმ დროს სისხლით ქართველი სოციალისტები ქართველი გლეხების წინაშე ქართულ ენაზე სიტყვით გამოსვლის შემდეგნაირად ასრულებდნენ: „ძირს საქართველო! გაუმარჯოს რუსეთის სოციალ-დემოკრატიულ მუშატა პარტიას!“ თუკი თითო-ოროლა გაბედული მსმენელი ეროვნული იდეის ამგვარი დაკნინების გამო შეპასუხებას დააპირებდა, ხმის ამოღების უფლებასაც არ აძლევდნენო.
ქალაქებში რუსები ისევე ცხოვრობდნენ, როგორც რუსეთის იმპერიის ნებისმიერ სხვა ქალაქში. ამიერკავკასიაში მათ დასახლებას თან მოჰყვა სკოლების, ბიბლიოთეკების, თეატრების გახსნა და პოლიტიკური პარტიების დაარსება. ზოგიერთი ქალაქი სრულად დაემსგავსა რუსულ ქალაქებს, იმდენად, რომ მოსკოვიდან ტფილისში ჩასული მოგზაური თავს იქ უცხო მიწაზე არ გრძნობდა. განათლებული ქართველები, სომხები და აზერბაიჯანელები რუსულად მეტყველებდნენ და, საკუთარ ენაზე წერის ნაცვლად, რუსულ ენაზე წერას ამჯობინებდნენ. მაგრამ რუსიფიკაციის ამ მყიფე ქერქის მიღმა ის მასები იმალებოდა, რომელიც ისეთივე არარუსული დარჩა, როგორიც ყოველთვის იყო. ისინი საკუთარ ენაზე მეტყველებდნენ და ალმაცერად უყურებდნენ ჩრდილოეთიდან ჩამოსახლებულ კოლონისტებს. ნაციონალური სენტიმენტი არ მომკვდარა იმ ამიერკავკასიელთა გულებშიც კი, რომელთაც რუსული უნივერსიტეტები დაემთავრებინათ, რუსულად საუბრობდნენ და რუსეთში თავს ისე გრძნობდნენ, როგორ საკუთარ ქვეყანაში. ეს გრძნობა მათში მხოლოდ მიძინებული იყო, მის გასაღვიძებლად ახლა პატარა ბიძგიც იკმარებდა.
I მსოფლიო ომში სომხები ამიერკავკასიის ერთადერთი ხალხი იყო, რომელიც ომის წლებში დიპლომატიურ საქმიანობას და კვაზი-დამოუკიდებელ სამხედრო მოქმედებებს აწარმოებდა. ქართველები რუსულ არმიაში ისევე მსახურობდნენ, როგორც რუსეთის იმპერიის სხვა ქვეშევრდომები. მათი დამოკიდებულება ამ ომის მიმართ თითქმის არ განსხვავდებოდა რუსული მასების დამოკიდებულებისაგან, მხოლოდ ცალკეულ ნაციონალისტებს თუ ჰქონდათ ანტირუსული განწყობა, განსაკუთრებით, თავად-აზნაურული წრის ხალხს.
აზერბაიჯანელები, ისევე, როგორც ამიერკავკასიის სხვა მუსლიმი ხალხები, სამხედრო სამსახურის ვალდებულებისგან გათავისუფლებულები იყვნენ. იშვიათად, რომ ამ ხალხის რომელიმე წარმომადგენელი საკუთარი ნებით შესულიყო რუსულ ჯარში. ზოგს რუსეთის დამარცხებისა და ამგვარად გათავისუფლების იმედიც კი ჰქონდა, მაგრამ უმრავლესობა სრულიად აპათიური იყო.
რევოლუციის ამბებმა ტფილისამდე, ამიერკავკასიის ადმინისტრაციულ და კულტურულ დედაქალაქამდე, 15 მარტს ჩააღწია. შედეგი მეორე დღესვე აშკარა შეიქნა. რუსული იმპერიული ხელისუფლების მთელი იერარქია დაიშალა. ჯერ პოლიცია გაუჩინარდა ტფილისის ქუჩებიდან, შემდეგ კი სახელმწიფო დაწესებულებები დაიხურა. ქალაქს რევოლუციონერთა ბანდები მოედნენ და პირველი რაც მოიმოქმედეს, საიდუმლო პოლიციის ადგილობრივი სამსახურის უფროსი დააპატიმრეს, როგორც მჩაგვრელთა დრომოჭმული რეჟიმის სიმბოლო.
დასავლეთის ძლევამოსილი სახელმწიფოებისთვის 1917 წლის შემოდგომაზე ამიერკავკასია მხოლოდ და მხოლოდ თურქეთის წინააღმდეგ ბრძოლის ფრონტი იყო. ამერიკის შეერთებული შტატების კონსული ტფილისში, სმიტი, ნოემბრის რევოლუციის შემდეგ სახელმწიფო დეპარტამენტში პირველ ტელეგრამას რომ გზავნიდა, უპირველეს ყოვლისა აღნიშნა, რომ ადგილობრივი მოსახლეობის დიდი ნაწილი და ჯარი ბოლშევიკების მმართველობას არ შეეგუებოდა.
ამიერკავკასია რუსეთს სულ უფრო და უფრო შორდებოდა. დეკემბრის დასაწყისში ტფილისში პირველი ქართული ეროვნული ყრილობა ჩატარდა. მასზე ნოე ჟორდანია სიტყვით გამოვიდა და ადგილობრივი ავტონომიური მმართველობა მოითხოვა. თუმცა, რუსეთისაგან გამოყოფაზე იქ ჯერ სიტყვაც არ იყო თქმული.
„ახლა“, თქვა ჟორდანიამ, „საქართველო კვლავ იმავე დილემის წინაშეა დამდგარი და კიდევ ერთხელ, ჩვენი არჩევანი რუსეთი უნდა იყოს. მაგრამ დღევანდელ რუსეთს ანარქია მოსდებია და ნაწილებად გლეჯს, ამის გამო ამიერკავკასია იძულებულია, ავტონომიური მმართველობა შემოიღოს, სანამ სრულიად რუსეთის დამფუძნებელი კრება ჩატარდება და მთელი რუსეთის ბედი გადაწყდება“.
სეიმის გახსნის დღეს, 1918 წლის 23 თებერვალს ბოლშევიკებმა ტფილისში, ალექსანდრეს ბაღში დიდი მიტინგი მოაწყვეს, წითელი დროშებითა და ანტისამთავრობო ლოზუნგების სკანდირებით. როცა პოლიციამ შეკრებილებს დაშლისკენ მოუწოდა, ბრბო მას არ დაემორჩილა და მაშინ პოლიციამ მომიტინგეებს ტყვიამფრქვევებით ცეცხლი გაუხსნა. ამ შემთხვევამ ახალშექმნილ სეიმს ჩრდილი მიაყენა. ინციდენტის გამომკვლევი საგანგებო კომისიის დასკვნა, რომელიც ტფილისის საბჭოს წარედგინა, ამტკიცებდა, რომ ცეცხლი პოლიციის უფროსის ბრძანებით კი არ გახსნილა, არამედ ბრბოდან ატეხილ სროლას მოჰყვა, როგორც უნებლიე რეაქცია. ამ დასკვნის საფუძველზე ტფილისის საბჭომ პასუხისმგებლობა მიტინგის ბოლშევიკ ორგანიზატორებსა და ხელმძღვანელებს დააკისრა.
კომენტარები
იხილეთ ასევე
Hidden Tbilisi: Sololaki
13.90 GEL
The Magic
35.00 GEL
თხზულებანი
20.30 GEL
ვიწრო გზა...
ვიწრო გზა შორეული ჩრდილოეთისაკენ
19.90 GEL
The Girl Who Kicked The Hornets Nest
28.00 GEL
ყვავების...
ყვავების ნადიმი
37.50 GEL