არამხატვრული ლიტერატურა
World Order
ჰენრი კისინჯერი წიგნში „მსოფლიო წესრიგი“ (World Order) ღრმად იკვლევს საერთაშორისო ჰარმონიისა და გლობალური არეულობის საფუძვლებს. თანამედროვე ეპოქის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი სახელმწიფო მოღვაწის გამოცდილებაზე დაყრდნობით — პრეზიდენტებისთვის რჩევების მიცემის, მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში მოგზაურობის, ბოლო ათწლეულების უმნიშვნელოვანესი საგარეოპოლიტიკური მოვლენების დაკვირვებისა და მათ ჩამოყალიბებაში მონაწილეობის საფუძველზე — კისინჯერი გვთავაზობს თავის ანალიზს ოცდამეერთე საუკუნის უმთავრესი გამოწვევის შესახებ: როგორ უნდა შეიქმნას საერთო საერთაშორისო წესრიგი სამყაროში, სადაც განსხვავდება ისტორიული შეხედულებები, გრძელდება ძალადობრივი კონფლიქტები, სწრაფად ვრცელდება ტექნოლოგიები და ძლიერდება იდეოლოგიური ექსტრემიზმი.
კისინჯერი აღნიშნავს, რომ ჭეშმარიტი „მსოფლიო წესრიგი“ არასოდეს არსებულა. ისტორიის უდიდესი ნაწილის განმავლობაში ცივილიზაციები წესრიგის საკუთარ კონცეფციებს ქმნიდნენ. თითოეული მათგანი საკუთარ თავს მსოფლიოს ცენტრად მიიჩნევდა და სჯეროდა, რომ მისი პრინციპები საყოველთაოდ გამოსადეგი იყო.
ჩინეთში ჩამოყალიბდა გლობალური კულტურული იერარქიის წარმოდგენა, რომლის მწვერვალზეც იმპერატორი იდგა. ევროპაში რომი საკუთარ თავს ბარბაროსებით გარშემორტყმულად აღიქვამდა. რომის დაშლის შემდეგ ევროპელმა ხალხებმა სუვერენულ სახელმწიფოთა წონასწორობის იდეა განავითარეს და მისი გავრცელება მსოფლიოს სხვა ნაწილებშიც სცადეს. ისლამი თავისი არსებობის ადრეულ საუკუნეებში საკუთარ თავს მსოფლიოს ერთადერთ კანონიერ პოლიტიკურ ერთეულად მიიჩნევდა, რომელსაც უსასრულოდ უნდა გაეფართოებინა საზღვრები, სანამ რელიგიური პრინციპები მთელ მსოფლიოს ჰარმონიას არ მოუტანდა. ამერიკის შეერთებული შტატები კი დემოკრატიის საყოველთაო გამოყენებადობის რწმენით შეიქმნა — რწმენით, რომელიც მას შემდეგ მუდმივად განსაზღვრავს ქვეყნის პოლიტიკას.
დღეს საერთაშორისო ურთიერთობები გლობალურ მასშტაბზე მიმდინარეობს და მსოფლიო წესრიგის შესახებ ისტორიული წარმოდგენები ერთმანეთს ხვდება. თითოეული რეგიონი ყველა სხვა რეგიონისთვის მნიშვნელოვან პოლიტიკურ საკითხებში მონაწილეობს, ხშირად მყისიერადაც კი. თუმცა მთავარ საერთაშორისო აქტორებს შორის არ არსებობს საერთო შეთანხმება იმ წესებსა და შეზღუდვებზე, რომლებიც ამ პროცესს უნდა არეგულირებდეს, ან იმაზე, თუ საბოლოოდ სად უნდა მიგვიყვანოს მან. შედეგად, დაძაბულობა სულ უფრო იზრდება.
ისტორიის ღრმა ცოდნასა და ეროვნული უსაფრთხოების მრჩევლისა და სახელმწიფო მდივნის გამოცდილებაზე დაყრდნობით, კისინჯერი წიგნში „მსოფლიო წესრიგი“ მკითხველს უახლესი მსოფლიო ისტორიის უმნიშვნელოვანეს მოვლენებს აცნობს. ავტორი უნიკალურ წარმოდგენას გვიქმნის ნიქსონის ადმინისტრაციის შიდა მსჯელობებზე ჰანოისთან მოლაპარაკებების დროს, რომელთა მიზანიც ვიეტნამის ომის დასრულება იყო, ასევე რონალდ რეიგანსა და საბჭოთა კავშირის პრემიერ-მინისტრ მიხეილ გორბაჩოვს შორის რეიკიავიკში გამართულ დაძაბულ დისკუსიებზე.
კისინჯერი გვთავაზობს მნიშვნელოვან მოსაზრებებს აშშ-ჩინეთის ურთიერთობების მომავალსა და ევროკავშირის განვითარებაზე. ის ასევე აანალიზებს ერაყისა და ავღანეთის კონფლიქტებიდან მიღებულ გაკვეთილებს. ირანთან ბირთვული მოლაპარაკებების განხილვიდან დაწყებული, არაბულ გაზაფხულზე დასავლეთის რეაქციითა და უკრაინის საკითხის გამო რუსეთთან წარმოქმნილი დაძაბულობით დამთავრებული, კისინჯერი ისტორიულ ანალიზს ჩვენი დროის გადამწყვეტ მოვლენებს უკავშირებს.
პროვოკაციული და მკაფიო მსჯელობით გამორჩეული წიგნი „მსოფლიო წესრიგი“ ისტორიულ ხედვას გეოპოლიტიკური განვითარების პროგნოზირებასთან აერთიანებს. ეს უნიკალური ნაშრომია, რომლის შექმნაც მხოლოდ მთელი ცხოვრების განმავლობაში პოლიტიკის შემქმნელად და დიპლომატად მუშაობის გამოცდილების მქონე ადამიანს შეეძლო.
ჰენრი კისინჯერი ასევე არის წიგნის „ჩინეთის შესახებ“ (On China) ავტორი.







